Rennslishraði í lögnum
Rennslishraði í lögnum
Hvernig rennsli og innra þvermál ákvarða hraða vatns í lögn og hvaða áhrif rennslishraði hefur á þrýstifall og val á rörastærð.
Rennslishraði er eitt af lykilgildunum við hönnun lagnakerfa. Sama rennsli getur haft mjög mismunandi hraða eftir innra þvermáli lagnarinnar.
Rennslishraði segir hversu hratt vatnið ferðast um lögnina
Rennslishraði er yfirleitt gefinn upp í metrum á sekúndu, m/s. Hann ræðst af rennslinu og raunverulegu innra flatarmáli lagnarinnar.
Samband rennslis og hraða
Rennsli segir hversu mikið rúmmál vatns fer um lögn á ákveðnum tíma. Rennslishraði segir hins vegar hversu hratt vatnið ferðast eftir lögninni.
Sambandið milli rennslis, flatarmáls og rennslishraða er:
Ef rennslið er þekkt má því reikna hraðann:
Það er innra þvermálið sem skiptir máli
Við útreikning á rennslishraða þarf að nota innra þvermál lagnarinnar. Ytra þvermál eða nafnstærð ein og sér segir ekki hversu stór vatnsrásin er.
Flatarmál hringlaga vatnsrásar er reiknað með:
110 × 10 mm rör
Flatarmálið breytist með öðru veldi þvermálsins. Þess vegna getur tiltölulega lítil breyting á ID haft töluverð áhrif á rennslishraðann.
Hversu mikið rennsli fæst við 1,5 m/s?
Rennslið eykst línulega með hraðanum
Ef innra þvermálið helst óbreytt eykst rúmmálsrennslið í sama hlutfalli og rennslishraðinn.
Sama rennsli getur gefið mjög mismunandi hraða
Ef sama vatnsmagn er flutt um minni lögn þarf vatnið að ferðast hraðar. Stærra innra þvermál gefur aftur á móti stærra rennslisflatarmál og lægri hraða við sama rennsli.
Hvað gerist þegar rennslishraðinn eykst?
Hærri rennslishraði getur gert kleift að flytja meira vatn um sömu rörastærð, en það kemur ekki án áhrifa á kerfið.
Þrýstifall eykst
Þegar hraði vatnsins eykst verður almennt meira þrýstifall vegna núnings í lögninni.
Dæluþörf getur aukist
Aukið þrýstifall getur kallað á meiri dæluþrýsting og þar með aukna orkunotkun.
Rörastærð skiptir máli
Stærri lögn getur lækkað hraða og þrýstifall við sama rennsli.
Kerfið þarf að skoða í heild
Lengd, beygjur, lokar, tengingar og aðrir íhlutir hafa einnig áhrif á heildarviðnám.
Er til einn „réttur“ rennslishraði?
Ekki eitt gildi sem á við um öll lagnakerfi. Hentugur hönnunarhraði fer eftir kerfinu, lagnagerðinni og þeim rekstrarforsendum sem hönnunin byggir á.
Meta þarf hvort þrýstifall yfir alla lagnaleiðina sé ásættanlegt.
Langar lagnir geta gert þrýstifall sérstaklega mikilvægt.
Raunverulegt ID og eiginleikar lagnarinnar hafa áhrif á útreikninginn.
Kerfið þarf að geta skilað nauðsynlegu rennsli við tilskilinn þrýsting.
Staðbundið viðnám bætist við viðnám beinu lagnarinnar.
Hönnun þarf að taka mið af raunverulegu álagi og breytingum í rekstri.
Ekki velja rörastærð út frá rennsli einu saman.
Rennsli og innra þvermál ákvarða rennslishraðann. Rennslishraðinn hefur síðan áhrif á þrýstifall og þar með á rekstur kerfisins. Þess vegna þarf að skoða Q, ID, v og Δp saman.
