Flutningsgeta vatnsveituröra
Flutningsgeta vatnsveituröra
Hvernig innra þvermál og rennslishraði ákvarða rennslisgetu vatnsveitulagnar og hvers vegna þrýstifall þarf alltaf að skoða samhliða rörastærð.
Þegar rör er valið fyrir vatnsveitu er ekki nóg að spyrja hvort ákveðið rennsli komist í gegnum rörið. Mikilvægara er að skoða hvaða rennslishraði og þrýstifall fylgja því rennsli.
Flutningsgeta vatnsveitulagnar er ekki ein föst tala
Sama rör getur flutt mismikið vatn eftir því hvaða rennslishraði er leyfður. Aukinn hraði gefur meira rennsli, en hefur jafnframt áhrif á þrýstifall og rekstur kerfisins.
Vatnið sér innra þvermálið
Við rennslisútreikninga skiptir innra þvermál rörsins mestu máli. Ytra þvermál eitt og sér segir ekki hversu stór vatnsrásin er.
Þar sem OD er ytra þvermál og e er veggþykkt.
Ef veggþykktin er mismunandi verður innra þvermálið einnig mismunandi.
Úr innra þvermáli í flatarmál
Innra þvermálið ákvarðar þverskurðarflatarmál vatnsrásarinnar.
Þetta er mikilvægt vegna þess að þvermálið kemur fyrir í öðru veldi. Breyting á ID hefur því meiri áhrif á vatnsrásina en einfaldur samanburður á millimetrum gefur til kynna.
Flatarmál og rennslishraði gefa rennslið
Þegar flatarmál vatnsrásarinnar er þekkt má reikna hversu mikið vatn fer um rörið við ákveðinn meðalhraða.
ID 90 mm við 1,5 m/s
Fyrir rör með 90 mm innra þvermál er þverskurðarflatarmálið um 0,00636 m².
Rennslisgetan breytist með hraðanum
Ef innra þvermálið helst óbreytt eykst rúmmálsrennslið í beinu hlutfalli við rennslishraðann.
En vökvafræðileg áhrif aukins hraða eru ekki línuleg með sama hætti.
Meira rennsli kostar þrýsting
Það er hægt að auka rennslið í sama röri með því að auka hraðann. Samhliða því eykst þó núningstap í lögninni.
Hvað hefur áhrif á þrýstifallið?
Rörastærð og rennsli eru stór hluti myndarinnar, en þrýstifall kerfisins ræðst af fleiri þáttum.
Minni vatnsrás gefur meiri hraða við sama rennsli.
Aukið rennsli eykur hraða og núningstap.
Lengri lögn gefur meira heildartap vegna núnings.
Innra yfirborð rörsins hefur áhrif á núningsviðnám.
Beygjur, lokar og tengingar bæta við staðbundnu þrýstitapi.
Hæðarbreytingar hafa áhrif á þrýstingsþörf kerfisins.
Stærra rör getur lækkað rennslishraðann
Ef sama rennsli er flutt um stærra innra þvermál eykst flatarmál vatnsrásarinnar og rennslishraðinn lækkar.
Röraval er því jafnvægi milli flutningsgetu, þrýstifalls, rekstrarforsendna og hagkvæmni.
„Flutningsgeta“ er ekki eitt hámarksrennsli
Rör hefur ekki eina algilda l/s tölu sem segir hversu mikið vatn það „má“ flytja óháð kerfinu. Reiknuð rennslisgeta byggist á valinni hönnunarforsendu fyrir rennslishraða.
Hversu mikið vatn þarf kerfið raunverulega að geta flutt?
Raunverulegt ID ræður vatnsrásinni.
Rennsli og flatarmál ákvarða rennslishraðann.
Sannreyna þarf að kerfið geti skilað rennslinu við ásættanlegar forsendur.
Rennslisgeta og þrýstiþol eru ekki sami hlutur
Mikilvægt er að aðgreina rennslisgetu rörsins frá þrýstingsflokkun þess.
Tengist meðal annars ID og rennslishraða.
Tengist rörakerfi, efni, veggþykkt, hitastigi og viðeigandi vörugögnum.
Einföld hugsun við val á vatnsveituröri
ID → A → v → Q → Δp
Flutningsgeta vatnsveiturörs ræðst ekki af nafnstærð einni saman. Raunverulegt innra þvermál ákvarðar vatnsrásina og ásamt rennslishraða gefur það mögulegt rennsli.
Næsta skref er alltaf að skoða þrýstifallið. Þannig fæst raunhæf mynd af því hvort valin rörastærð henti kerfinu.
Hvað þýðir SDR?
SDR er hlutfallið milli ytra þvermáls rörs og veggþykktar þess.
Skoða vatnsveitu →